Warunki objęcia opieką

Świadomość pacjenta dotycząca jego realnej sytuacji zdrowotnej (rozpoznania nieuleczalnej choroby, a szczególnie nadchodzącej śmierci) powinna stanowić dla prowadzącego lekarza i chorego naturalny punkt wyjścia do dyskusji dotyczącej możliwości dalszego leczenia. W czasie, gdy maleje faktyczna możliwość wydłużenia życia choremu, leczenie objawowe i działania poprawiające komfort powinny odgrywać coraz większą rolę. W tym czasie kompetentny chory wraz z jego lekarzem prowadzącym mogą rozważyć zmianę głównego celu opieki zdrowotnej z tej, która ma przede wszystkim wydłużać życie (nawet kosztem pogorszenia jego jakości) na opiekę paliatywną. Zmiana głównych celów w opiece medycznej nie może się odbywać bez udziału chorego, chyba, że jest on niekompetentny (np. nie rozumie konsekwencji określonego wyboru). W takich sytuacjach w dyskusji o rozpoczęciu opieki paliatywnej powinni brać udział sprawujący opiekę bliscy chorego.

Opieka ma na celu:
• poprawę jakości życia chorych osiąganą poprzez łagodzenie cierpienia fizycznego, duchowego i społecznego,
• aktywizację do możliwie pełnego życia, pomimo postępu choroby,
• czynienie godnym ostatniego okresu życia chorego,
• wspomaganie rodziny i przyjaciół w ich wysiłku towarzyszenia tym, którzy zbliżają się do kresu życia,
• pomoc bliskim w przeżyciu okresu żałoby.

Opieka stacjonarna czy domowa?
Większość chorych z ciężkim, nieuleczalnym schorzeniem pragnie – o ile to tylko możliwe – pozostać do końca w swoich domach, w otoczeniu najbliższych. Dlatego przed zgłoszeniem chorego na oddział paliatywny (hospicjum) zawsze należy:
• określić preferencje chorego co do miejsca opieki,
• możliwości opiekuńcze rodziny/bliskich,
• rozważyć, czy w miejscu zamieszkania chorego działa domowa opieka hospicyjna oraz (po uzyskaniu zgody) zgłosić pacjenta do hospicjum domowego.

Kierowanie chorych do opieki
Łagodzenie dokuczliwych objawów, omawianie celów opieki medycznej czy miejsca jej sprawowania powinny być domeną każdego lekarza, niezależnie od specjalności, przede wszystkim lekarza rodzinnego. W sytuacji, gdy opieka lekarza innej specjalności nie jest wystarczająca, należy rozważyć skierowanie do podmiotu specjalistycznego z medycyny paliatywnej:
• do poradni medycyny paliatywnej – na wczesnych etapach zaawansowanej choroby, gdy pacjent jest bardziej samodzielny i nie potrzebuje jeszcze regularnej pomocy pielęgniarki,
• do hospicjum domowego – gdy chory jest zależny w podstawowych czynnościach a bliscy mogą zapewnić mu towarzyszenie i opiekę w miejscu zamieszkania,
• do hospicjum stacjonarnego – gdy problemy (np. nasilone, trudne do łagodzenia objawy) przekraczają możliwości ich łagodzenia w ramach poradni czy w warunkach domowych.

Do rejestracji konieczne są:
• Skierowanie papierowe (pobierz tutaj) lub e-skierowanie wypełnione przez lekarza ubezpieczenia zdrowotnego w oparciu o aktualny stan kliniczny po zbadaniu chorego,
• Dostępne kopie dokumentacji medycznej.

Skierowanie, oprócz oznaczeń pacjenta i podmiotu kierującego, powinno zawierać (w e-skierowaniu w polu „komentarz”) informacje niezbędne do rozpoczęcia leczenia i opieki:
• Określenie rozpoznania najbardziej ograniczającego prognozę
• W przypadku nowotworu również lokalizacja przerzutów
• Czy prowadzone (planowane) jest leczenie modyfikujące przebieg choroby zasadniczej (np. chemioterapia paliatywna)?
• Czy stan ogólny chorego w ostatnich tygodniach jest stabilny? pogarsza się?
• Jakie jest szacowane przeżycie: dni? tygodnie? miesiące? lata?
• Jaki jest stopień zależności w codziennych czynnościach: częściowa? całkowita?
• Jakie jest spożywanie pokarmów i płynów: normalne? ograniczone? minimalne?
• Czy pomimo aktualnego leczenia nadal występują objawy o dużym nasileniu?
• Czy występują nieprawidłowości w badaniach laboratoryjnych (kreatynina, albumina, CRP, leukocyty, hemoglobina)?
• Jakie czynniki uniemożliwiają opiekę domową?

Rejestracja skierowań jest możliwa:
• w dni robocze w godz. 9.00 – 13.00 osobiście – w siedzibie Hospicjum ul. Fatimska 17 w Krakowie lub telefonicznie: 12 641 46 59 (w przypadku e-skierowania podając kod dostępu do skierowania i PESEL chorego).
• całodobowo drogą mailową: sekretariat@hospicjum.org
Opiekunowie mogą także przekazać uzupełnienie informacji o kierowanym chorym (pobierz tutaj).
Informacji o wstępnej kwalifikacji do opieki i kolejce oczekujących udziela sekretariat medyczny w dni robocze w godz. 9.00 – 13.00 od następnego dnia roboczego po rejestracji skierowania.

Ograniczenia i uprawnienia
Refundacja świadczeń opieki paliatywnej i hospicyjnej przez Narodowy Fundusz Zdrowia jest możliwa jedynie w zakresie następujących kodów rozpoznań w klasyfikacji ICD-10: B20-24; C00-D48; G09-13 i 35; I42-43; J96; L89.

Pacjentom objętym opieką hospicjum domowego nie przysługują jednoczesne świadczenia:
• pielęgnacyjne i opiekuńcze w ramach opieki długoterminowej w warunkach domowych
• z zakresu rehabilitacji leczniczej udzielane w warunkach domowych.
• tlenoterapii, wentylacji mechanicznej (w tym także nieinwazyjnej) w warunkach domowych
• poradni medycyny paliatywnej
• innego hospicjum domowego
• kompleksowej opieki pielęgniarskiej (KOP) w ramach opieki przejściowej (poszpitalnej leczenia ran, stomijnej i urologicznej – do 10 porad w okresie 14-60 dni).
Jeżeli pacjentowi przysługują uprawnienia szczególne (np. prawo do świadczeń poza kolejnością), powinien przedstawić odpowiedni dokument potwierdzający. Szczegółowe informacje na ten temat zawiera strona NFZ https://www.nfz.gov.pl/dla-pacjenta/prawa-pacjenta/uprawnienia-szczegolne/

Przed przyjęciem do Hospicjum Stacjonarnego
Warto z wyprzedzeniem zapoznać się z listą przedmiotów mogących się przydać choremu w Hospicjum Stacjonarnym: Spis rzeczy osobistych (pobierz tutaj)

Ułatwieniem będzie także wcześniejsze uzupełnienie Karty upoważnień (pobierz tutaj), pamiętając, że złożenie podpisu przez chorego na tym dokumencie powinno nastąpić w obecności pracownika Hospicjum.

Koszty opieki
Dzięki refundacji z Narodowego Funduszu Zdrowia oraz ofiarności tysięcy ludzi dobrej woli wspierających Hospicjum św. Łazarza opieka hospicyjna jest nieodpłatna dla chorego i jego rodziny.